Implementatie risicomanagement -
Faalkosten en de menselijke factor

Faalkosten

Falen van civieltechnische projecten leidt tot ongewenste maatschappelijke kosten. Falen is hier een begrip met meerdere betekenissen, niet alleen het letterlijk falen (bezwijken) van constructies, maar ook kosten- en tijdsoverschrijdingen, of algemeen gedefinieerd: afwijkingen ten opzichte van het beoogde resultaat en de planning.’Schattingen van faalkosten in de totale GWW sector lopen uiteen van 5 tot 30% van de totale omzet, ofwel circa 600 tot 3500 miljoen euro/jaar (cijfers uit 2006).

De menselijke factor

Professor Robert Bea van de University of California, Berkeley, heeft in bijna 20 jaar meer dan 600 goed gedocumenteerde maar falende civieltechnische projecten bestudeerd. Het bleek dat 80% van het falen werd veroorzaakt door extrinsieke factoren, zoals de menselijke factor, organisatorische aspecten en kennisonzekerheden. De resterende 20% werd veroorzaakt door intrinsieke factoren, zoals heterogeniteit en modelonzekerheden.  Na bestudering van 500 projecten met falende funderingen kwam hij tot de conclusie dat in 88% van de projecten human shortcomings de oorzaak waren. De resterende 12% was het gevolg van wat hij noemt een lack of technology.
Nederland kent dergelijke gevallen, zoals het instortingsgevaar van het woon- en winkelcomplex aan het Bos en Lommerplein in Amsterdam (zomer van 2006). Hierover verscheen in januari 2007 een “vernietigend rapport” (Kreling, 2007).  De conclusie is dat het onder andere heeft ontbroken aan herleidbaar toezicht, zowel aan aannemers- als opdrachtgeverszijde; wederom menselijke en organisatorische tekortkomingen. Prof. Blauwendraad, voorzitter van de Wetenschappelijke Adviesraad van Delft Cluster, heeft in een uitzending van Netwerk (15 januari) aangegeven dat de situatie van het Bos en Lommer complex niet uniek is. De extra kosten van dergelijk falen lopen in de miljoenen euro, los van vertragingen, persoonlijk leed en reputatieschade van de betrokken partijen.